Salamandra – zaginiony rytuał piwny 12 grudnia 2016 – Kategoria: Artykuły – Tags: , , , , , , , , ,

Na knajpach piwnych jednym z bardziej sformalizowanych i uroczystych rytuałów jest tzw. Salamander (albo Salamandra). Jego rodowód ginie w mrokach niepamięci, jednak cały czas jest kultywowany np. w korporacjach akademickich, a szczególnie w Niemczech.

Ceremoniał, jak się przypuszcza, pierwotnie miał za zadanie uczcić pamięć zmarłego brata, jednak z biegiem czasów utracił już swój żałobny charakter, a zaczęto używać go w bardziej radosnej formie, np. z okazji zdrużenia się z nowym towarzyszem, uznania starego kompana czy z w celu upamiętnienia szczególnych przymiotów lub zasług. W korporacjach studenckich miało to często związek z nadaniem „doktoratu piwnego”.

Sama nazwa ma kilka wersji etymologii. Według jednej z nich – salamandra z uwagi na swą mityczną ognioodporność stała się symbolem przyjaźni i braterstwa, które muszą przetrwać próbę ognia. Inni podają, że nazwa pochodzi od skrótu: Sal(utem) a(d) Man(es) de(functi) (f)r(atris) = Sal. a. man. de. r., co tłumaczy się jako Pozdrowienie dla duszy zmarłego brata. Inne źródła wywodzą ją od jeszcze bardziej nieznanych obrzędów średniowiecznych i pewnie każda wersja jest prawdziwa.

Scena Salamandry z filmu „Poddany” (1951) w reżyserii Wolfganga Staudte, adaptacji powieści Henryka Manna

Salamandra klasyczna

Prezydium (P.): Silentium! Przygotowuje się salamandrę na cześć N. Czy przygotowano substancję?

Ława Piwna (Ł.P.): Sunt!

P. Ad exercitum salamandri omnes! Surgite!

Ł.P. wstaje na słowo surgite, zdejmuje czapki i stuka kuflami mówiąc: Salamander, salamander…

P. Raz! Dwa i Trzy! ciągnij!

Ł.P. pije.

P. Magister cantandi preparat!

Ł.P. w ślad za magistrem cantandi śpiewa pieśń i wybija takt kuflami o stół.

P. w czasie ostatnich słów pieśni Raz! Dwa! Trzy!

Ł.P. na Trzy – wszyscy szybko wstają i piją.

P. Raz! Dwa! Trzy! Raz! Dwa! Trzy! Ł.P. na ostatnie trzy stawia puste kufle na stole i siada.

P. Salamander ex!

Czasami Ł.P. samoistnie jeszcze raz śpiewa hymn na cześć honorowanego, wówczas

P. Cerevisian! (piwa!) – które zostaje szybko wszystkim nalane.

Ł.P. Cerevisim bibunt homines – Animalia cetera fontes absit sic bibitur- In aulis principum sic bibi -bibi – bibitur – In aulis principum – pum -pum.

P. Salamander ex.

Ten na którego cześć pito salamandrę siedzi podczas ceremonii w czapce na głowie. Po zakończeniu ceremonii składa podziękowania Ławie Piwnej, po czym pije cały kufel (ex).

Salamandra żałobna

Salamandrę żałobną pije się po okresie żałoby, np. w rocznicę śmierci.

P. Sllentium! Surgite sociales ad exercitium salamandri in memoriam fratris mortui nostri.

P. Raz! Dwa! Trzy! – Ł.P. pije do dna.

P. Raz! Dwa!, Trzy! – na trzy postawić kufle na stole

P. Raz!, Dwa!, Trzy! – na trzy głośna stukanie kuflami o stół.

P. Salamander funebris ex!

 

__________

Fot. Komersz XX-lecia reaktywacji Polskiej Korporacji Akademickiej Aquilonia, listopad 2014

Film: „Poddany”, reż. Wolfgang Staudte, 1951, na podstawie powieści Henryka Manna

Ceremonia opisana na podstawie „Savoir-vivre korporanta” S. Komorowskiego